Vandaag vond ik recent Amerikaans onderzoek over AI gebruik bij jonge kinderen. Het ging niet over kinderen die 's avonds in hun eentje met een chatbot zitten. Het ging over kinderen die samen met hun ouders AI gebruiken, in allerlei kleine situaties thuis.
De vraag die de onderzoekers stelden: kan dat kwaad, of is het juist behulpzaam?
Behulpzaam betekende hier iets heel concreets. Worden kinderen er meer AI-geletterd van? Gaan ze meer zelf nadenken? Krijgen ze het besef: wat is dat eigenlijk, AI, en waar moet ik op letten?
Het antwoord was ja. Dat gebeurt. Op het moment dat jij als ouder kleine dingetjes samen met je kind doet.
Dit is ook de reden dat je echt samen een begin kunt maken met AI-geletterdheid, op een manier die bij de leeftijd past.
Kleine dingen samen doen
Het hoeft niet groots te zijn. Je kunt aan dit soort dingen denken:
1. Een verhaaltje maken over de lievelingsknuffel en er daarna een kleurplaat bij laten maken.
2. Een keer samen een tekstje schrijven, bijvoorbeeld een kaartje voor opa.
3. Samen een receptje bedenken met wat er nog in de koelkast ligt.
4. Samen een vraag stellen aan AI en kijken wat eruit komt.
Mijn zoon van 5 vroeg laatst aan de AI: "Waar woon jij eigenlijk?" Waarop ChatGPT heel mooi antwoordde dat het nergens woont en alleen een computerprogramma met een stem is.
Zo raakt je kind bekend met het concept AI. Wat is het nou eigenlijk, zo'n chatbot? Dat is de computer die antwoordt. Daar begint het besef dat er een verschil is tussen een mens en een machine.
Het belangrijkste zit in wat jij eromheen doet
De opdracht zelf is leuk. De winst zit in de gewoontes die je er als ouder aan vastknoopt.
Controleer samen altijd het antwoord. "Denk jij dat dit klopt?" "Hoe kunnen we dat checken?" Zo leert je kind dat AI ook iets kan verzinnen.
Hang er af en toe een kleine les aan. Over copyright bijvoorbeeld: "Mogen we dit plaatje zomaar gebruiken?" Of over wie wat bedacht heeft: "Wat hebben wij zelf verzonnen en wat kwam van AI?"
Laat je kind zijn eigen creativiteit en kennis invoeren. Eerst zelf bedenken hoe de knuffel heet en wat hij beleeft, daarna pas AI het verhaal laten afmaken. Zo versterkt AI wat je kind zelf al kan, en blijft het denkwerk van je kind.
Kinderen die dit samen met hun ouders hebben gedaan, hebben een veel betere basis in AI-geletterdheid. Ze begrijpen eerder wat AI is, ze denken meer zelf na en ze weten beter waar ze op moeten letten.
Dit is jouw taak
Zorg dat je zelf voldoende AI-geletterd bent om je kind hierin mee te kunnen nemen. Je hoeft geen expert te zijn. Je wil wel snappen wat een chatbot doet, waar het misgaat en hoe je het als hulpmiddel inzet. Dan kun je naast je kind zitten en de goede vragen stellen.
Over een paar jaar leert je kind dit op school. Tot die tijd ben jij degene die de basis legt. Samen, in kleine stapjes, aan de keukentafel.
Wil jij meer over AI-geletterdheid leren? En ook weten hoe je nou precies zo'n plaatje maakt vanuit je eigen creativiteit? In de cursus AI voor ouders en kids gaat het hierover: begrijpen hoe AI werkt, waar je op moet letten en wat er allemaal kan. Zodat jij het gesprek met je kind kunt voeren.
Leestip
Helpful or harmful? When it comes to AI and young kids, experts have these tips for parents, PBS NewsHour, 5 oktober 2026. Met tips van kinderartsen en onderzoekers van onder andere Harvard, de University of Michigan en de American Academy of Pediatrics.