Je kind heeft een werkstuk gemaakt met hulp van AI. Het ging opvallend snel en jij vraagt je af of je kind eigenlijk niet wettelijk verplicht is om dit te melden aan de docent. Deze vraag krijg ik steeds vaker sinds de transparantieplicht uit de AI Act is ingegaan. Meteen daarna komen de vervolgvragen. Geldt dit ook thuis? Geldt dit voor mijn kind? Geldt dit voor schoolwerk?
Het antwoord op al die vragen is hetzelfde: nee, je kind is dit wettelijk niet verplicht. Er zijn wel andere redenen waarom je wilt dat je kind het meldt aan de docent.
Wat zegt de wet precies?
In de AI-verordening (Verordening EU 2024/1689) staat dat de wet niet geldt voor mensen die AI gebruiken voor een puur persoonlijke, niet-professionele activiteit. Artikel 2, lid 10 maakt dat expliciet. Huiswerk maken thuis valt daar gewoon onder. Wat die uitzondering betekent voor de bescherming van je kind, lees je hier. Je kind heeft dus geen wettelijke verplichting om AI-gebruik bij schoolwerk te melden aan de docent.
De transparantieplicht uit de AI Act is geschreven voor werk en commercieel gebruik. Je kind dat thuis huiswerk maakt, valt daar niet onder.
Maar hoeft het dan helemaal niet verteld te worden?
Dat hoor ik ouders dan meteen vragen. Het antwoord is: natuurlijk wel! De wet is namelijk niet het hele verhaal. Er zijn meerdere goede redenen waarom melden verstandig is.
Het schoolbeleid. Binnen scholen is er heel vaak een eigen AI-beleid. Vraag ernaar en kijk het na, want daarin staat regelmatig dat zowel de docent als de leerlingen moeten melden wanneer AI gebruikt is. Geen wet dus, wel een afspraak. En afspraken op school gelden gewoon.
Eerlijkheid. Daarnaast wil je gewoon dat je kind eerlijk vertelt op welke manier het huiswerk is gemaakt. Dat gaat niet over regels, maar over ethiek: wat vind je zelf eerlijk richting je docent en richting jezelf?
Inzicht in het leerproces geven. Een docent kan alleen goed begeleiden als hij weet hoe je kind tot zijn werk is gekomen. Ziet hij een vlot geschreven verslag zonder te weten wat eraan voorafging, dan beoordeelt hij het eindproduct en niet het leren. Weet hij dat je kind AI heeft ingezet om te brainstormen en daarna zelf de structuur heeft bedacht, dan kan hij precies daarop aanhaken. Melden levert je kind dus betere feedback op.
Ik zou het zelfs aanmoedigen om extra goed te laten zien hoe het werkproces eruitzag. Niet alleen "ik heb AI gebruikt" of "ik heb die en die tool gebruikt", maar echt laten zien welke prompts er zijn ingezet, hoe de antwoorden zijn beoordeeld en gecontroleerd en op welke manier ze daarna verwerkt zijn in het verslag. Bijvoorbeeld: AI ingezet om te brainstormen, om te verdiepen, of om die lastige literatuurlijst netjes op te schrijven.
Een kind dat dit kan uitleggen, geeft inzicht in het leerproces. Daar mag het trots op zijn.
Het gesprek dat je wilt voeren
Dit is het gesprek dat jij met je kind kunt voeren. Je kent nu het wettelijke kader, dus je weet dat melden niet wettelijk verplicht is. Je weet ook om welke redenen het zeker goed is om het toch te melden en op welke manier. Wat overblijft is een gesprek over ethiek, over eerlijk zijn en over verdieping: wat heb je nu precies gedaan, en op welke manier? Zo krijg je samen een mooi gesprek over AI, zonder dat je iets met AI doet. Puur interesse hebben, kennis delen en je mening geven. Zo voelt jouw kind zich gezien en gehoord, zelfs als AI gebruikt wordt voor het huiswerk ;)
Vraag je kind eens om te laten zien hoe het een AI-tool heeft gebruikt bij het laatste huiswerk. Welke prompt is er getypt, wat kwam eruit en wat is daarna zelf nog aangepast? Dat gesprek zegt vaak meer dan het antwoord op de vraag of het "mocht".
Bron: Verordening (EU) 2024/1689 (AI-verordening), artikel 2, lid 10, te lezen op EUR-Lex.