ChatGPT en andere AI-systemen kunnen heel overtuigende antwoorden geven die tóch niet waar zijn. Het voelt alsof het klopt. De zinnen zijn netjes, het verhaal loopt logisch, en toch kan er iets missen of gewoon fout zijn. Dat noemen we hallucineren: AI vult iets in wat waarschijnlijk klinkt, maar niet per se klopt.
Dat nadenken over of iets waar is, is niet nieuw. We deden het altijd al. Maar AI maakt het extra belangrijk, omdat de antwoorden zo zelfverzekerd klinken.
Niet alles hoeft gecontroleerd te worden
Nee, je hoeft niet van elk AI-antwoord een onderzoek te maken. Soms is iets gewoon leuk, handig of inspirerend. Het wordt pas belangrijk om te controleren als je het antwoord serieus wilt gebruiken, als je kind het als feit wil onthouden of als het gevolgen heeft voor keuzes die je maakt.
Waarom AI soms iets bedenkt dat niet klopt
AI denkt niet zoals mensen. Het begrijpt de wereld niet en voelt geen context aan zoals wij dat doen. AI leert van enorme hoeveelheden tekst en voorspelt wat waarschijnlijk het volgende woord is. Dat werkt verrassend goed, maar niet altijd perfect. Zeker bij specifieke feiten, namen, datums of wetenschappelijke details.
Een handige vuistregel: hoe specifieker het antwoord, hoe belangrijker het is om het te controleren. Algemene uitleg is meestal betrouwbaarder dan concrete cijfers of namen.
Zo controleer je een AI-antwoord samen met je kind
Zoek één of twee sleutelfeiten op via een andere bron, zoals Wikipedia, een betrouwbare nieuwssite of een schoolboek. Vraag AI ook zelf: "Hoe zeker ben je van dit antwoord?" AI geeft dan vaak zelf aan waar het onzeker over is. En als het antwoord erg specifiek is, check dan de naam, het getal of de datum die het noemt.
Kies een onderwerp dat je kind interessant vindt en vraag AI een feitje daarover. Ga dan samen op zoek of dat feitje klopt. Maak er een spelletje van: detectief spelen op het internet. Dit leer je je kind kritisch denken, niet alleen over AI maar over alle informatie die op hem afkomt.